ފ. އަތޮޅުގެ އެންމެ ދެކުނަށް އޮންނަ، ނިލަންދޫ އަކީ އާބާދީގެ ގޮތުންނާއި ބިމުގެ ގޮތުން އެ އަތޮޅުގެ އެންމެ ބޮޑު ރަށެވެ. 1999 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އެ އަތޮޅުގެ ވެރިކަން ކުރަމުން އަންނަ ނިލަންދޫއަކީ ތާރީހީ ގޮތުން ދިވެހި ރާއްޖޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރަށްރަށުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. އާސާރީ މިސްކިތެއްގެ އިތުރުން ވެވަކާއި އާސާރީ ބޮޑު ސަރަހއްދެއް އެ ރަށުގައި ހުރެއެވެ.

އެގޮތުން އިހު ޒަމާނުގައި ނިލަންދޫގައި ބުޑިސްޓް މޮނާސްޓްރީއެއް ހުރި ސަރަހައްދަކީ އެ ރަށުގެ އާސާރީ ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެރެއިން ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ތަނެވެ. "ފޯއްމަތި" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ އެތަނަކީ ބުޑިސްޓް މޮނާސްޓްރީ ހުރި އުސްފަސްގަނޑެވެ. އެއީ އެ ދުވަސްވަރުގެ ބިނާތައް ހަދާފައި ހުރިތަން ކަމަށް ބުނާ ސަރަހއްދެވެ. އެ ރަށުގެ ދުވަސްވީ މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ އުސްފަސްގަނޑު މީގެ ކުރިން އުސްމިނުގައި 30 ފޫޓް ހުރި ނަމަވެސް އެތަނުން ގަލާއި ވެލި ނެގުމުގެ ސަބަބުން މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ތިރި ވެފައެވެ.

ނިލަންދޫ "ފޯއްމަތި" ސަރަހައްދު ކޮނެ ބެލުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައި ވަނީ ފެބްރުއަރީ 8، 1983 ގައި ނޯވޭގެ އާކިއޮލޮޖިސްޓް ތޯހައިދާލާއި އޭނާގެ ޓީމުންނެވެ. އެތަން ކޮނެ ބެލުމަށް 4 ދުވަސް ހޭދަކޮށްފައި ވާއިރު، އެއީ އިހު ޒަމާނުގައި ބުޑިސްޓު ދީނީ ބިނާތަކެއް ހުރި ތަނެއް ކަމުގައި ބުނެއެވެ. އެތަނުން އިންސާނުންގެ ކލަށިތަކެއް ވެސް ފެނިފައިވާ އިރު، މީލާދީން 540 އާއި 670 އާއި ދެމެދުގެ އަހަރު ތަކުގެ ތެރޭގައި މީހުން އުޅުނު ތަނެއް ކަމަށް ވެސް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.

މައުޟޫޢުތަށް